6 tính cách có thể gây ra thảm họa với tình hình tài chính của bạn

Uncategorized | 0 |

6 tính cách có thể gây ra thảm họa với tình hình tài chính của bạn

Chi tiêu quá độ là một vấn đề phổ biến với rất nhiều người; nó sinh ra nợ, lo lắng và nhiều vấn đề cho các mối quan hệ, kể cả giữa những người có thu nhập cao. Nhiều khi, thói quen chi tiêu của mỗi người tăng theo – và vượt quá – thu nhập của họ. Vậy tại sao điều này lại xảy ra? Điều gì khiến con người chi tiêu quá mức ngay cả khi họ đã có những gì mình cần? Câu trả lời nằm sâu trong tính cách chi tiêu của mỗi người.

Gần đây, tôi đọc cuốn sách I Shop Therefore I am của tiến sĩ April Benson, và rất ngạc nhiên vì những gì các tác giả chỉ ra về những yếu tố cảm xúc và tâm lý ảnh hưởng đến thói quen mua sắm của chúng ta. Tôi nghĩ sẽ rất hấp dẫn và bổ ích khi chạm đến sáu tính cách cơ bản mà họ khám phá: những người chi tiêu theo hình ảnh (image spenders), thợ săn những món hời (bargain hunters), người sưu tập (collectors), người mua sắm bắt buộc (compulsive shoppers), người đồng phụ thuộc (co-dependent spenders) (hay còn gọi là người tặng quà), và người vô độ (bulimic spenders).

Với hầu hết mọi người, tính cách chi tiêu có thể ảnh hưởng đến quyết định mua sắm hàng ngày, và đôi lúc có thể ảnh hưởng tiêu cực lên các vấn đề cá nhân và tài chính của họ. Nếu bạn cảm thấy việc chi tiêu của bản thân có xu hướng vượt ra ngoài tầm kiểm soát, có thể việc xem xét tính cách tài chính nào đúng với mình nhất sẽ hữu ích với bạn. Khi đọc qua, bạn có thể đúng hoàn toàn với một loại hình tính cách, hoặc thường gặp hơn, có thể thấy bản thân mang đặc điểm của nhiều tính cách khác nhau.

Người chi tiêu theo hình ảnh (image spenders)

Với người chi tiêu theo hình ảnh, vẻ ngoài là mọi thứ. Họ sống tốt, mặc đẹp và thường trả tiền cho người khác để thể hiện sự hào phóng và giàu có. Người chi tiêu theo hình ảnh có một động lực cá nhân để được người khác ngưỡng mộ và có vẻ quyền lực. Những người này xuất hiện phổ biến ở các câu lạc bộ và tổ chức danh tiếng, bay khoang hạng nhất và đặt chỗ tại những bàn đắt nhất trong các nhà hàng. Khi bắt đầu kinh doanh, người chi tiêu vì hình ảnh sẽ quan tâm một cách thiếu chín chắn tới sở hữu văn phòng hạng nhất, tài khoản chi tiêu và những khoản marketing liên quan, kể cả khi họ mới chỉ mới bắt đầu. Dù họ có thể trả được hay không, họ sẽ tặng những món quà xa hoa, và cho vay tiền kể cả khi có nhiều khả năng họ sẽ không được trả lại và kể cả nếu bản thân họ đã đang có nợ trên thẻ tín dụng.

Thợ săn các món hời (bargain hunters)

Như cái tên đã thể hiện, những thợ săn các món hời nhập cuộc để đi săn. Họ thấy việc đạt được những thỏa thuận tốt là một chiến thắng, dù họ có thật sự cần sản phẩm đó hay không. Với họ, tìm được những món hời không phải chỉ là là một người hết lòng vì mua sắm; thợ săn các món hời tham gia vì cảm giác thích thú khi có thể lấy được và được thúc đẩy bằng sự “vượt trội” so với người bán hàng khi mặc cả thành công từ giá gốc. Nhiều khi, thợ săn các món hời thậm chí không quan tâm họ đang mua thứ gì, miễn là họ mua được rẻ. Không may, tất cả những món đồ rẻ này cộng lại, và khi tất cả các hóa đơn đến vào cuối tháng, những tín đồ mua sắm này phải trả nhiều hơn những món hời của họ.

Người sưu tập (collectors)

Những người sưu tập có kiến thức sâu rộng về một lĩnh vực, dù đó là truyện tranh, đồ cổ, búp bê, xe đồ chơi – bạn có thể liệt kê bao nhiêu tùy thích! Họ tận hưởng danh hiệu và sự ngưỡng mộ của một chuyên gia và có những bộ sưu tập riêng biệt. Hầu hết những người sưu tập cảm thấy thanh thản hay sung sướng khi mua được một món đồ mới. Không có gì sai trái với điều đó cả; sưu tập dưới dạng một sở thích có thể rất thỏa mãn; và nếu những vật dụng này không quá đắt (ví dụ, một người bạn của tác giả từng sưu tập bình trà), thì không có hại gì lớn. Nhưng đôi khi người sưu tập tìm kiếm nhiều hơn là cảm giác thỏa mãn. Họ bị thúc đẩy bởi cơn thèm khát phải mở rộng bộ sưu tập của mình, và khẩu vị đó không hề biến mất dù họ có mua sắm nhiều đến đâu đi chăng nữa. Bộ sưu tập chiếm lĩnh toàn bộ nhu cầu và mong muốn của họ, và có thể có thể tiêu tốn nhiều nguồn lực tài chính, đặc biệt nếu thứ họ muốn thuộc dạng cao cấp – như giày đắt tiền hay rượu cổ.

Người mua sắm bắt buộc (compulsive shoppers)

Người mua sắm bắt buộc vào các cửa hàng bởi họ có một ham muốn vô hình để tránh những cảm xúc không mong muốn. Với họ, việc mua sắm giúp quên đi những thứ tiêu cực như trầm cảm, tức giận, lo sợ, cô đơn, hay buồn chán. Khi họ rút ra thẻ tín dụng, họ tìm kiếm cảm giác sung túc, sự hứng khởi và quyền kiểm soát đi kèm với việc mua sắm quá mức. Không may, một khi người mua sắm bắt buộc về đến nhà với những món đồ mới, họ lại cảm thấy tội lỗi, lo lắng và rối loạn về hành vi của họ, không kể sự thất vọng vì việc tiêu tiền không giải quyết những cảm xúc tiêu cực ban đầu. Điều này có thể bắt đầu một chu kì tồi tệ và lại đẩy những người này tới trung tâm mua sắm.

Người đồng phụ thuộc (co-dependent spenders) (hay người tặng quà)

Mong muốn làm cho người khác hạnh phúc là điều hầu như ai cũng có. Ai lại không muốn nhìn thấy vẻ mặt một người bạn hay thành viên trong gia đình bừng sáng khi họ nhận được món quà vừa ý. Ở mức độ nhẹ, người phụ thuộc có thể chỉ đơn giản là muốn đem lại niềm vui.  Tuy nhiên, tình hình trở nên xấu đi nếu người tặng quà bị thôi thúc phải tặng những món quà xa hoa để có được sự chú ý, tình bạn hay tình yêu, kể cả nếu món quà vượt quá ngân sách của họ. (Nghĩ đến những người mua sắm trong kì nghỉ, những người luôn quá tay, tặng những món quà quá sức hào phóng hay đặc biệt khiến người nhận không thể đáp lại.) Dạng chi tiêu phụ thuộc này thường dẫn đến thất vọng và tức giận khi người nhận không đáp lại theo cách người tặng nghĩ. Trong những trường hợp này, việc tặng quà mang ít tính chất hào phóng và thể hiện một sự kiểm soát – có thể bòn rút tài chính của người tặng, cũng như bòn rút tình cảm của người tặng và người nhận.

Người vô độ (bulimic spenders)

Người chi tiêu vô độ cảm thấy cần phải tiêu tiền càng nhanh càng tốt để có thể tống khứ được đồng tiền. Ví dụ, họ có thể nhanh chóng tiêu những đồng còn sót lại cuối mỗi tháng lương. Tình trạng chi tiêu vô độ có thể xảy ra khi một người nhận được khoản thừa kế hay trúng sổ số, và nhu cầu (ý thức hay vô thức) phải thoát khỏi những đồng dollar thừa thãi để trở lại cuộc sống thường ngày. Trong trường hợp nào chăng nữa, loại chi tiêu quá độ này là vì muốn xóa bỏ khoản dư thừa, nhưng không cho phép những người này giữ tiền và đầu tư phòng trường hợp xấu trong tương lai. Thường thì một khi tiêu tiền, người vô độ bị chế ngự bởi sự hối tiếc, và thậm chí trong một số trường hợp là sự tủi hổ và thất vọng sâu sắc về hành vi của mình.

Bạn thuộc về tính cách chi tiêu nào?

Nhu cầu gây ấn tượng và cạnh tranh, hay nhu cầu được cảm thấy thoải mái và được yêu mến là động lực mạnh mẽ với bạn? Hãy trung thực, kể cả những người thông minh nhất trong chúng ta cũng thường tự đục khoét túi tiền của mình vì những nhu cầu cảm xúc. Nếu bạn thấy chi tiêu của mình đôi khi vượt quá tầm kiểm soát, bạn có thể giúp chính mình bằng cách xác định mình giống với tính cách nào nhất. Biết được loại tính cách chi tiêu của mình cho phép bạn hiểu được những nhu cầu ẩn sâu bên trong và những điều kích thích mình tiêu tiền, và có thể tạo động lực cho bạn bạn phá bỏ thói quen và lối mòn tồn tại từ lâu. Một khi bạn có thể làm được điều đó, sẽ rất dễ dàng để điều chỉnh chi tiêu và giữ trong khuôn khổ, qua đó bạn có thể đưa ra những quyết định hợp lý hơn cho ngân sách – và cuộc sống của bản thân.

Theo Avraham Byers, Sáng lập viên của Trung tâm đào tạo Tài chánh cá nhân, Financialtraining

Hotline
Hotline